Τίτλος: Διακήρυξη των Δελφών για τον Χωρικό Σχεδιασμό – 34 Αρχές για τον Νοήμονα Χωρικό Σχεδιασμό
Επιμέλεια: Γουργιώτης Α., Γεμενετζή Γ.

e-ISBN: 978-618

ISBN: 978-618

©  ΤΜΧΠΠΑ, Πολυτεχνική Σχολή-Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 2026

Δελτίο τύπου

Με ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του «Συμποσίου των Δελφών για τον Χωρικό Σχεδιασμό», το οποίο πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, στις 9 Μαΐου 2026, με αντικείμενο τη διαμόρφωση και υπογραφή της «Διακήρυξης των Δελφών για τον Χωρικό Σχεδιασμό – 34 αρχές για τον Νοήμονα Χωρικό Σχεδιασμό».

Η εκδήλωση αποτέλεσε μια σημαντική πρωτοβουλία της ακαδημαϊκής κοινότητας του χωρικού σχεδιασμού, με αφετηρία το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στο Συμπόσιο συμμετείχαν πανεπιστημιακοί, ερευνητές και επιστήμονες από ιδρύματα όπως το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό διάλογο για το παρόν και το μέλλον του χωρικού σχεδιασμού στην Ελλάδα.

Η πραγματοποίηση του Συμποσίου στους Δελφούς, 99 χρόνια μετά τη διοργάνωση των πρώτων Δελφικών Εορτών από τον Άγγελο Σικελιανό, προσέδωσε στην εκδήλωση έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Οι Δελφοί λειτούργησαν ως τόπος συνάντησης, στοχασμού και διαλόγου για την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του ρόλου, των αρχών, των στόχων και των εργαλείων του χωρικού σχεδιασμού σε μια εποχή αυξημένης πολυπλοκότητας, αβεβαιότητας και πολλαπλών μετασχηματισμών.

Το πρόγραμμα του Συμποσίου

Οι κύριες εργασίες του Συμποσίου πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο 9 Μαΐου 2026. Μετά την προσέλευση των συμμετεχόντων, το Συμπόσιο άνοιξε με εναρκτήριους χαιρετισμούς από τους:

• Α. Γουργιώτη, Αναπληρωτή Καθηγητή του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
• Γ. Γεμενετζή, Επίκουρη Καθηγήτρια του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
• Χ. Λασπίδου, Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
• Σ. Καλογιάννη, πρώην Υφυπουργό Περιβάλλοντος, και
• Δ. Καλλιώρα, Πρόεδρο του ΤΜΧΠΠΑ και Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η ενότητα των κεντρικών ομιλιών, με εισηγήσεις από τρεις διακεκριμένους πανεπιστημιακούς με μακρά και καθοριστική συμβολή στο πεδίο του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού:

• Λ. Βασενχόβεν, Ομότιμο Καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,
• Χ. Κοκκώση, Ομότιμο Καθηγητή του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και
• Δ. Οικονόμου, Ομότιμο Καθηγητή του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και πρώην Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Οι κεντρικές ομιλίες έθεσαν το θεωρητικό, θεσμικό και επιστημονικό πλαίσιο της συζήτησης, αναδεικνύοντας κρίσιμες διαστάσεις του χωρικού σχεδιασμού, όπως η σχέση του με το δημόσιο συμφέρον, η ανάγκη θεσμικής ανανέωσης, η προσαρμογή στις σύγχρονες κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, καθώς και η σημασία ενός σχεδιασμού που να συνδυάζει επιστημονική τεκμηρίωση, στρατηγική σκέψη και κοινωνική ευθύνη.

Ακολούθησε εκτενής ενότητα τοποθετήσεων, στην οποία συμμετείχαν πανεπιστημιακοί από διαφορετικά ιδρύματα και γνωστικά πεδία του χωρικού σχεδιασμού οι οποίοι συνέβαλλαν στην συγκρότηση της Διακήρυξης. Τοποθετήσεις πραγματοποίησαν οι:

• Κ. Σερράος, Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,
• Γ. Τσιλιμίγκας, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
• Δ. Μέλισσας, Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,
• Β. Ασπρογέρακας, Αναπληρωτής Καθηγητής του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
• Ν. Τασοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
• Γ. Ποζουκίδου, Καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,
• Χ. Χριστοδούλου, Καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,
• Θ. Παγώνης, Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,
• Ν. Τριανταφυλλόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής του ΤΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
• Μ. Αγγελίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, και
• Β. Ιωάννου, Καθηγητής στο Frederick University.

Οι τοποθετήσεις ανέδειξαν διαφορετικές όψεις της σύγχρονης προβληματικής του χωρικού σχεδιασμού: τη θεσμική του λειτουργία, τη σχέση του με την πολεοδομική και χωροταξική πολιτική, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την περιβαλλοντική μετάβαση, τις κοινωνικές και χωρικές ανισότητες, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της διατομεακής συνεργασίας.

Οι εργασίες κορυφώθηκαν με τη συμφωνία επί της Διακήρυξης και την παράδοσή της στην κα Χ. Λασπίδου -Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας-, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση του Συμποσίου και την έναρξη μιας ευρύτερης διαδικασίας διαλόγου για τον νοήμονα χωρικό σχεδιασμό στην Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διασύνδεση της Διακήρυξης με την πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για τις Πολιτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της σχέσης ανάμεσα στην πανεπιστημιακή γνώση, τον χωρικό σχεδιασμό, τη δημόσια πολιτική και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Η «Διακήρυξη των Δελφών για τον Χωρικό Σχεδιασμό» φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ανανέωση τόσο της θεωρίας όσο και της πρακτικής του χωρικού σχεδιασμού. Μέσα από τη Διακήρυξη αναδεικνύεται η ανάγκη για έναν σχεδιασμό συνεκτικό, προσαρμοστικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο και κοινωνικά δίκαιο, με επίκεντρο το δημόσιο συμφέρον, τη χωρική δικαιοσύνη και τη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη.