·         Συνδυάζει την επιστημονική εξειδίκευση με την τοπική γνώση και εμπειρία.

·         Συμβάλλει στη συλλογή στοιχείων και πληροφοριών που είναι δύσκολο να αποτιμηθούν με συμβατικές μεθόδους.

·         Ενισχύει την αποδοχή και υιοθέτηση των σχεδιαστικών επεμβάσεων από τον τελικό χρήστη και την κοινωνία.

·         Ευνοεί την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που προσαρμόζονται στις τοπικές ανάγκες και συνθήκες.

·         Προωθεί συνολικά τη δημοκρατικότητα και την κοινωνική συμπερίληψη.

Το μάθημα αποτελεί καινοτόμα προσθήκη στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση του μηχανικού χωροταξίας, πολεοδομίας και περιφερειακής ανάπτυξης στην Ελλάδα, απαντώντας στις θεσμικές και κοινωνικές απαιτήσεις του σύγχρονου χωρικού σχεδιασμού στη χώρα μας και διεθνώς. Στοχεύει στην κατανόηση και εμβάθυνση της γνώσης στα ζητήματα της μετάβασης από τον συμβατικό, συγκεντρωτικό («εκ των άνω») σχεδιασμό σε διαδικασίες συν-σχεδιασμού («από τα κάτω»), σύμφωνα με τις σύγχρονες Ευρωπαϊκές Οδηγίες και τα σχετικά χρηματοδοτικά πλαίσια (ΕΣΠΑ, Πράσινο Ταμείο, Interreg, URBACT, Erasmus+). Επίσης, στόχο του μαθήματος αποτελεί η εξειδίκευση και πρακτική εφαρμογή συμμετοχικών διαδικασιών στο θεσμοθετημένο πλαίσιο σχεδιασμού (π.χ. ΣΜΠΕ, ΜΠΕ, ΣΒΑΚ, ΣΒΑΑ, Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια – ΤΠΣ) καθώς και σε πρωτοβουλίες κλίμακας γειτονιάς.

Εξειδίκευση σε Γνώσεις, Δεξιότητες και Ικανότητες:

Γνώσεις:

·         Κατανόηση των βασικών θεωριών της δημόσιας συμμετοχής, των επιπέδων εμπλοκής των πολιτών (π.χ. «Κλίμακα Συμμετοχής» της Arnstein) και της προστιθέμενης αξίας της συμμετοχικότητας στη χωρική διακυβέρνηση και την τοπική/περιφερειακή ανάπτυξη.

·         Εμβάθυνση στο ευρωπαϊκό και εθνικό θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει ή επιβάλλει τη δημόσια διαβούλευση.

·         Γνώση του εύρους των συμμετοχικών μεθόδων (Focus Groups, Planning Charrettes, Συμμετοχικός Προϋπολογισμός, Deliberative Polling κ.λπ.) και των ψηφιακών εργαλείων δημόσιας συμμετοχής (e-participation), καθώς και των κριτηρίων επιλογής της κατάλληλης μεθόδου/εργαλείου.

Δεξιότητες:

·         Εξοικείωση με συμμετοχικές μεθόδους: Επιλογή, σχεδιασμός και πρακτική εφαρμογή κατάλληλων μεθόδων συμμετοχής, προσαρμοσμένων σε συγκεκριμένες μελέτες περίπτωσης.

·         Εμπειρία στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών συμμετοχής: Χειρισμός και αξιοποίηση ηλεκτρονικών πλατφορμών συμμετοχικότητας (e-participation).

·         Ήπιες/οριζόντιες δεξιότητες: Συντονισμός και διευκόλυνση (facilitation) δημόσιας συμμετοχής, διαπραγμάτευση και διαχείριση αντικρουόμενων συμφερόντων, επικοινωνία σύνθετων τεχνικών και πολεοδομικών δεδομένων σε απλή και κατανοητή γλώσσα, καθώς και κωδικοποίηση των απόψεων/αιτημάτων των πολιτών σε τεχνικές προδιαγραφές σχεδιασμού.

Ικανότητες:

Με το πέρας του μαθήματος, οι φοιτητές/φοιτήτριες είναι σε θέση:

·         Να ενσωματώνουν με συστηματικό, μεθοδολογικό και θεσμικά κατοχυρωμένο τρόπο τη συμμετοχική διάσταση στο χωρικό σχεδιασμό και στην αστική ανάπτυξη.

·         Να γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στην τεχνική/επιστημονική γνώση και την τοπική εμπειρία, παράγοντας κοινωνικά αποδεκτά και βιώσιμα σχέδια.

.         Να αναλαμβάνουν τον ρόλο του συντονιστή/μεσολαβητή (facilitator/mediator) σε διαδικασίες διαβούλευσης και συν-σχεδιασμού.

·         Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών: Συλλογή και επεξεργασία ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων από τη διαβούλευση με χρήση σύγχρονων τεχνολογιών.

·         Ομαδική εργασία και διεπιστημονική συνεργασία: Συνεργασία σε ομάδες με διακριτούς ρόλους και συνέργεια με άλλες ειδικότητες για την αντιμετώπιση σύνθετων χωρικών προβλημάτων.

·         Σεβασμός στη διαφορετικότητα και την πολυπολιτισμικότητα / Κοινωνική ευαισθησία σε θέματα φύλου: Ενίσχυση της κοινωνικής συμπερίληψης, της ισότητας των φύλων και της προσβασιμότητας ευάλωτων ή υποεκπροσωπούμενων κοινωνικών ομάδων.

·         Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις και λήψη αποφάσεων: Ευελιξία και επίλυση προβλημάτων σε πραγματικές συνθήκες μελέτης περίπτωσης.

·         Σχεδιασμός και διαχείριση έργων: Σχεδιασμός και διαχείριση συμμετοχικών έργων, χρονοπρογραμματισμός και κατανομή πόρων.

·         Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης: Ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων και πρωτότυπων προσεγγίσεων συν-σχεδιασμού.

.         Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής: Δημόσια παρουσίαση, τεκμηρίωση και κριτική αξιολόγηση προτάσεων και συμμετοχικών δράσεων.